Lịch sử phát triển của chủ nghĩa hiện thực trong quan hệ quốc tế

Tóm tắt

Chủ nghĩa hiện thực là một trong những trường phái lý thuyết trung tâm của quan hệ quốc tế phương Tây hiện đại, bắt nguồn từ truyền thống tư tưởng phương Tây và từng bước phát triển thành hệ thống lý thuyết có ảnh hưởng sâu rộng trên thế giới. Từ những nền tảng triết học về bản chất con người, quyền lực và xung đột, được đặt nền móng bởi Thucydides, Machiavelli và Hobbes, chủ nghĩa hiện thực đã được hệ thống hóa thành các nhánh lý thuyết khác nhau, tiêu biểu là chủ nghĩa hiện thực cổ điển, tân cổ điển, cấu trúc (chủ nghĩa hiện thực mới), phòng thủ và tấn công. Trên cơ sở đó, bài viết sẽ phân tích lịch sử hình thành của chủ nghĩa hiện thực trong quan hệ quốc tế, đồng thời làm rõ sự kế thừa và phát triển các giá trị tư tưởng nền tảng qua các giai đoạn tiếp theo. Những cơ sở lý luận này tạo tiền đề cho sự ra đời của các luận điểm trọng yếu với đóng góp của những học giả tiêu biểu như E. H. Carr, Hans Morgenthau, Kenneth Waltz và John Mearsheimer. Từ đó, bài viết đưa ra một số nhận xét, đánh giá về sự phát triển và khả năng thích ứng của các nhánh lý thuyết hiện thực trong bối cảnh chính trị quốc tế có nhiều thay đổi.