Làng xã ở Hội An qua tư liệu địa bạ triều Nguyễn và Quảng Nam xã chí

Tóm tắt

Trong lịch sử của chế độ quân chủ Việt Nam, tùy từng thời điểm khác nhau và đặc điểm của từng địa phương mà khái niệm thôn/xóm với làng xã có sự thay đổi. Làng xã ở Hội An có vai trò lịch sử cũng nằm trong cái chung ở Việt Nam, tuy nhiên do hình thành trong quá trình di dân, khai cơ, khẩn hoang lập làng, hội nhập dân cư, hoạt động kinh tế truyền thống nông, ngư nghiêp, thủ công nghiệp, gắn với phát triển kinh tế thương nghiệp, thương mại quốc tế... và cả gắn với địa chính trị - lịch sử - văn hóa mà làng xã ở Hội An qua các thời kỳ lịch sử luôn có sự đan xen giữa cái chung, tổng thể và cái riêng, khác biệt. Thông qua khảo cứu tư liệu, đặc biệt là hai nguồn tư liệu quý gồm Địa bạ triều Nguyễn và Quảng Nam xã chí, bài viết làm sáng tỏ hơn về lịch sử - văn hóa Hội An, đặc biệt là làng xã ở Hội An đầu thế kỷ XIX đến giữa thế kỷ XX, trong đó tập trung khái quát về tên gọi, địa giới hành chính, diện tích, những đặc trưng văn hóa - xã hội  của làng xã ở Hội An qua hai nguồn tư liệu này.