Côn Đảo, năm 1705, Đàng Trong, Gia Định, chúa Nguyễn.
Tóm tắt
Côn Đảo trong lịch sử được ghi chép khá nhiều theo các nguồn tư liệu phương Đông và phương Tây, trong đó ở giai đoạn sớm hầu như chưa thấy con người định cư tại đây. Cho đến đến giữa và cuối thế kỷ XVII qua những ghi chép đương thời, cho thấy những người Đàng Trong được mô tả là chủ nhân của quần đảo. Đặc biệt qua những ghi chép chi tiết của thuyền trưởng William Dampier vào năm 1687, cho thấy người Đàng Trong là những chủ nhân thực thụ và họ đã tổ chức định cư và khai thác, trồng trọt trên Côn Đảo. Đến năm 1698 chúa Nguyễn lập phủ Gia Định với hai dinh Trấn Biên và Phiên Trấn, Côn Đảo thuộc chủ quyền dinh Trấn Biên. Đến năm 1702 người Anh đã tự ý lập khu định cư trên Côn Đảo với nhiều nhân viên người Âu, binh lính người Maccasar và những nô lệ, cùng chung sống với các làng người Đàng Trong. Đến năm 1705 nhóm lính người Maccasar đã nổi loạn mà có lẽ có sự ủng hộ của người Đàng Trong, khu định cư Anh hoàn toàn bị hủy diệt và Côn Đảo lại hoàn toàn nằm dưới chủ quyền người Đàng Trong.
