Nguồn Cầu Bông ở Bình Định thế kỷ XVII-XIX (tiếp theo và hết)

Tóm tắt

Nguồn Cầu Bông (Phường Kiều) là một "đơn vị hành chính đặc biệt" và là một nguồn lớn trong hệ thống nguồn ở Việt Nam từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu về nguồn này còn khá hạn chế và thậm chí vẫn tồn tại những thông tin chưa thống nhất hoặc gây nhầm lẫn. Trên cơ sở phân tích, đối chiếu nhiều nguồn tư liệu khác nhau kết hợp với kết quả khảo sát thực địa, bài viết tập trung làm sáng tỏ các vấn đề sau: thời gian tồn tại, lý do thành lập và vị trí trụ sở của Nguồn Cầu Bông; các chính sách quản lý đồng bào dân tộc thiểu số, quản lý hoạt động thương mại, thu thuế và bảo đảm an ninh ở khu vực miền núi; lực lượng thương nhân, các mặt hàng trao đổi và chức năng kinh tế của Nguồn Cầu Bông; cũng như mối quan hệ giữa Nguồn Cầu Bông với phong trào khởi nghĩa Tây Sơn. Qua đó, bài viết góp phần làm sáng tỏ hơn về hệ thống nguồn ở Việt Nam trong giai đoạn từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX.